Startup dùng AI 'phá giá' thị trường tư vấn M&A, giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng chục tỷ đồng

Quá trình mua bán và sáp nhập (M&A) thường tốn kém và mất thời gian, ngay cả đối với các quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất. Ngoài việc dành hàng giờ gặp gỡ các giám đốc điều hành cấp cao và mô hình hóa kết quả tài chính, các quỹ này còn chi hàng triệu USD cho các cố vấn bên ngoài như kế toán, luật sư và chuyên gia tư vấn quản lý. Do chi phí cho các cố vấn bên ngoài không được hoàn trả nếu thương vụ thất bại, các quỹ PE thường chờ đến khi chắc chắn về sự quan tâm của mình mới thuê các chuyên gia đắt đỏ như McKinsey, BCG hay Bain để thực hiện nghiên cứu thương mại chuyên sâu về thị trường và công ty mục tiêu.

DiligenceSquared, một startup thuộc khóa Fall 2025 của Y Combinator, tuyên bố có thể cung cấp nghiên cứu thương mại chất lượng tư vấn hàng đầu với một phần nhỏ chi phí truyền thống nhờ vào AI. Công ty này vừa huy động thành công 5 triệu USD (khoảng 130 tỷ đồng) trong vòng hạt giống, dẫn đầu bởi Damir Becirovic từ quỹ Relentless mới của ông.

Được thành lập bởi Frederik Hansen (cựu giám đốc tại Blackstone) và Søren Biltoft (người có 7 năm kinh nghiệm trong mảng đầu tư tư nhân của BCG), cùng với Harshil Rastogi (cựu kỹ sư Google), DiligenceSquared sở hữu đội ngũ có chuyên môn sâu trong thẩm định đầu tư tư nhân. Thay vì dựa vào các chuyên gia tư vấn quản lý đắt đỏ, startup này sử dụng các tác nhân giọng nói AI để tiến hành phỏng vấn khách hàng của các công ty mà quỹ PE đang xem xét mua lại.

Theo Hansen, các quỹ PE có thể phải trả từ 500.000 USD đến 1 triệu USD (tương đương khoảng 13 tỷ đến 26 tỷ đồng) cho McKinsey, Bain hoặc BCG để phỏng vấn hàng chục khách hàng doanh nghiệp, bao gồm cả các giám đốc cấp cao, và tạo ra các báo cáo dài 200 trang tổng hợp những hiểu biết đó với dữ liệu thị trường độc quyền. DiligenceSquared khẳng định có thể cung cấp phân tích tương tự chỉ với 50.000 USD (khoảng 1,3 tỷ đồng). Để đảm bảo chất lượng phân tích, DiligenceSquared vẫn có sự tham gia của các chuyên gia tư vấn cấp cao để xác minh tính chính xác và những hiểu biết thương mại của kết quả cuối cùng.

Nhờ mức giá thấp hơn đáng kể, các quỹ PE hiện sẵn sàng hợp tác với DiligenceSquared sớm hơn trong quá trình thẩm định, ngay cả trước khi họ có niềm tin cao vào một thương vụ nào đó. Kể từ khi ra mắt vào tháng 10, DiligenceSquared đã hoàn thành nhiều dự án cho một số quỹ PE lớn nhất thế giới và các quỹ thị trường tầm trung. Tuy nhiên, DiligenceSquared không phải là công ty duy nhất cố gắng phá vỡ thị trường thẩm định này; đối thủ chính của họ, Bridgetown Research, đã huy động được 19 triệu USD trong vòng Series A vào tháng 2 năm 2026.