Cựu CEO Intel Pat Gelsinger: Wall Street đã cản trở tham vọng sản xuất chip dài hạn của Intel

Cựu CEO Intel Pat Gelsinger vừa lên tiếng về những trở ngại trong nhiệm kỳ của mình, thẳng thắn chỉ ra rằng tư duy ngắn hạn của Phố Wall đã kìm hãm tham vọng tái thiết năng lực sản xuất chip tại Mỹ.

Phát biểu qua Jodi Shelton, Gelsinger lập luận rằng nước Mỹ chưa tạo ra đủ động lực cho các khoản đầu tư dài hạn vào những ngành công nghiệp tiêu tốn nhiều vốn như bán dẫn. "Không một CEO nào có thể sống sót nếu tuyên bố sẽ xây dựng một nhà máy không mang lại lợi nhuận kinh tế trong cả thập kỷ, dù đó là việc đúng đắn", ông nói.

Gelsinger rời Intel vào tháng 12/2024. Trong thời gian ông lãnh đạo, cổ phiếu Intel giảm hơn 60% từ tháng 2/2021 đến tháng 12/2021. Công ty ghi nhận khoản lỗ theo quý lớn nhất lịch sử lên tới 16,6 tỷ USD. Phản ứng của Phố Wall càng trở nên gay gắt khi ông quyết định cắt giảm cổ tức 66%, từ 36,5 cent (~9.575 đồng) xuống còn 12,5 cent (~3.279 đồng) mỗi cổ phiếu - một phần trong chiến lược "IDM 2.0" nhằm tái đầu tư mạnh vào mảng đúc chip.

Gelsinger cũng chỉ trích ban lãnh đạo Intel trước mình, cho rằng trong giai đoạn đó công ty đã rơi vào trạng thái ông gọi là "kỹ thuật tài chính" - ưu tiên hiệu suất cổ phiếu ngắn hạn qua mua lại cổ phiếu và chi trả cổ tức để làm hài lòng cổ đông. Theo ông, Intel đã trả lại tổng cộng 70 tỷ USD cho Phố Wall qua nhiều năm nhưng không xây thêm bất kỳ nhà máy nào.

Về giai đoạn COVID, Gelsinger chỉ ra rằng nhu cầu PC bùng nổ đã che giấu thực trạng tụt hậu nghiêm trọng của Intel về công nghệ tiến trình. Công ty đi từ vị trí dẫn đầu 2-3 năm so với đối thủ sang lạc hậu 2-3 năm, và không sản xuất được một con chip đúng tiến độ trong 5-6 năm liên tiếp.

Dù vậy, Gelsinger bày tỏ tự hào về tiến trình 18A, coi đây là bằng chứng cho thấy chiến lược định hướng kỹ thuật có thể mang lại kết quả trong dài hạn. Ông cũng tiết lộ CEO hiện tại Lip-Bu Tan đang tiếp tục chiến lược mà ông xây dựng: "Tôi vừa gặp Lip-Bu gần đây và ông ấy nhanh chóng nhắc tôi rằng: chúng tôi chưa thay đổi chiến lược của bạn, Pat."

Dưới thời Lip-Bu Tan, Intel đang tập trung chủ yếu vào cắt giảm chi phí, giúp lấy lại niềm tin từ cổ đông. Các cam kết đầu tư từ NVIDIA và Chính phủ Mỹ cũng khiến Phố Wall nhận ra tầm quan trọng của ngành sản xuất chip nội địa - dù ở phần frontend hay backend. Tiến trình 18A và 18A-PT được đánh giá là ngang tầm hoặc gần tầm đối thủ cạnh tranh.

Ràng buộc lớn nhất Intel phải đối mặt hiện nay là đơn đặt hàng từ khách hàng. Lip-Bu Tan đã nói rõ rằng mọi khoản đầu tư thêm vào dây chuyền sản xuất chỉ được thực hiện sau khi có đơn hàng cụ thể, và đến nay chưa có thông tin công bố chính thức nào về khối lượng đơn hàng bên ngoài. Cơ hội lớn nhất của Intel được xác định ở phân khúc máy chủ doanh nghiệp, song tình trạng thiếu năng lực sản xuất vẫn buộc công ty phải tìm đến các giải pháp thay thế như lấy sản lượng từ mảng tiêu dùng hoặc gia công cho TSMC.